Một đời hào phóng, một đời chắt chiu

Bài học mà gần đây tôi mới nhận ra là cha tôi đã gieo vào tôi từ rất lâu: sự hào phóng. Người đời hay gán cho hào phóng những cái tên khác, ít mỹ miều hơn: sĩ diện, làm màu… Những lúc dao động, tôi từng nghi ngờ và phủ định bài học này.

Nhưng nhìn lại, cả hai chúng tôi đều có khoảnh khắc dùng tiền hay những vật chất tầm thường để đổi lấy những giây phút gắn kết, không tính toán thiệt hơn.

Bỏ qua những chiêu đãi đồng nghiệp trong hệ thống nhà nước, tôi thấy cha tôi nhiều lần xuống tiền khi người khác dè dặt, không biết khi nào tiền sẽ quay về, hoặc việc đó có giá trị hay không.

Một đêm hè nóng nực, khi phố lặng tanh, vang lên tiếng gọi thất thanh cùng lời thỉnh cầu vay tiền lúc nửa đêm. Sau vài phút xác minh, một cọc tiền nhiều triệu đồng đã được ném xuống ban công. Cha tôi đóng cửa và đi ngủ như chưa có chuyện gì xảy ra.

Tôi cũng vờ nhắm mắt và nằm nghe tiếng cãi cọ của cha tôi xem lẫn giải thích cho người kế bên chính là mẹ tôi.

Là con thứ tư trong gia đình 8 người con, cha tôi đương nhiên có vô số họ hàng nào cháu nào chắt. Cửa sổ sắt lối đi chung cư hồi tôi còn bé, đã kẽo kẹt tiễn kha khá người họ hàng từ Bắc vào chơi vài ba ngày có, cả tháng có. Phần lớn ông đều vui vẻ mời họ ở lại, còn thết đãi thịnh soạn, chỉ cho cơ hội việc làm, kinh doanh, ra về thì luôn dắt túi không ít thì nhiều. Tôi ghi ra để một ngày vì lý do gì đó, cơn giận trong tôi che mờ đi những điều tốt ông đã làm 

Năm 2005, sau vài tháng nhận chức vụ trợ lý be bé tại văn phòng công ty hàng đầu thế giới về hàng tiêu dùng tại Singapore, tôi dốc hầu bao cho người nhà sang chơi thăm tôi một chuyến. Tôi lờ mờ nhớ lại một chuyến đi hiếm hoi cả hai bà cụ (bà nội và bà ngoại) được xuất ngoại và tràn ngập niềm vui. Cho nhiều năm sau nó vẫn được ghi nhận trong những bữa cơm gia đình nhà tôi may mắn còn giữ được. 

Khi tôi 23, có lẽ tôi cũng đã học được bài học về hào phóng từ ông ấy